2026 жылғы 6 қазанда Батыс Қазақстан инновациялық-технологиялық университетінің «Құқық» кафедрасында БҚИТУ мен Батыс Қазақстан облысының Полиция департаменті арасындағы ынтымақтастық туралы меморандум аясында 6В04202 «Құқықтану» білім беру бағдарламасының 31-О және 33-О топтарының білім алушыларына арналған қонақ дәріс өтті.
«Компьютерлік қылмыстардың түсінігі, түрлері және олардың жіктелуі» тақырыбындағы дәрісті Батыс Қазақстан облысы Полиция департаменті Киберқылмысқа қарсы іс-қимыл басқармасы бастығының орынбасары, полиция подполковнигі К.Е. Халелов өткізді. Іс-шара «Киберқауіпсіздікті құқықтық қамтамасыз ету» пәні аясында ұйымдастырылып, білім алушылардың киберқылмыстың қазіргі заманғы нысандары және оларға қарсы іс-қимыл практикасы туралы білімдерін тереңдетуге бағытталды.
Дәріс барысында Қайрат Есғараұлы Қазақстан Республикасы мен Батыс Қазақстан облысындағы киберқылмыстың жай-күйі туралы өзекті мәліметтермен таныстырды. Ақпараттандыру және байланыс саласындағы қылмыстық құқық бұзушылықтарға, сондай-ақ цифрлық технологияларды пайдалану арқылы жасалатын қылмыстарға ерекше назар аударылды. Дәріскер келтірген мәліметтерге сәйкес, ағымдағы жылдың тоғыз айында Батыс Қазақстан облысында 353 киберқұқық бұзушылық тіркеліп, азаматтарға келтірілген залал 1 млрд теңгеден асқан.
Дәріскер интернет-алаяқтықтың кең таралған тәсілдеріне жан-жақты тоқталды. Атап айтқанда, азаматтардың дербес деректерін, банктік шоттарына қол жеткізу мәліметтерін иемдену және ақша қаражатын заңсыз алу мақсатында өзін банк, мемлекеттік, құқық қорғау және коммуналдық ұйымдардың қызметкерлері ретінде таныстыратын тұлғалардың заңсыз әрекеттерінен нақты мысалдар келтірілді.
Дропперлік мәселесіне және алаяқтық операцияларды жүзеге асыру үшін банктік шоттар мен өзге де төлем құралдарын бергені үшін қылмыстық жауаптылыққа жеке назар аударылды. К.Е. Халелов өңірдегі құқық қорғау органдарының тәжірибесінен, оның ішінде жастар мен білім беру ұйымдарының білім алушылары қатысқан жағдайлардан мысалдар келтірді. Осыған байланысты жастардың цифрлық және құқықтық сауаттылығын арттыру, ақпараттық қауіпсіздік талаптарын сақтау және цифрлық ортада келіп түсетін қаржылық сипаттағы сұрауларға сын тұрғысынан қарау қажеттігі айтылды.
Кездесу барысында киберқылмыстарды ашу және тергеп-тексеру кезінде тергеу және жедел бөлімшелердің, учаскелік полиция инспекторларының өзара іс-қимыл мәселелері де қарастырылды. Дәріскер дәлелдемелерді жинау және бекіту ерекшеліктері, қылмыстық құқық бұзушылық жасауға қатысы бар адамдарды анықтау, іздестіру және қылмыстық жауаптылыққа тарту, сондай-ақ құқық қорғау органдарының қызметінде заманауи цифрлық технологияларды қолдану туралы баяндады.
Дәрістің практикалық бөлігінде тақырыптық бейнематериалдар көрсетіліп, нақты жағдайлар талқыланды. Білім алушылар құқық қорғау органының өкіліне сұрақтар қойып, киберқұқық бұзушылықтарды саралау, ашу және алдын алу ерекшеліктерін талқылауға мүмкіндік алды.
Кездесу соңында «Құқық» кафедрасының қауымдастырылған профессоры, заң ғылымдарының кандидаты Т.Х. Рахметов кафедраның профессор-оқытушылар құрамы мен білім алушылар атынан К.Е. Халеловқа мазмұнды дәрісі және киберқылмысқа қарсы іс-қимылдың өзекті мәселелерін практикалық тұрғыдан талқылағаны үшін алғыс білдірді.
