20 сәуір күні М. Ихсанов көшесі, 44 мекенжайында орналасқан БҚИТУ-нің оқу корпусының акт залында СТИ 1-курс студенттеріне Құқық кафедрасының қауымдастырылған профессоры, заң ғылымдарының кандидаты Т.Х.Рахметов «Жаңа Конституция – қоғам мен мемлекеттің дамуының кепілі» тақырыбында, сондай-ақ аға оқытушы Е.А.Карагойшиев «Азаматтардың конституциялық құқықтарының жаңа кепілдіктері» тақырыбында дәріс оқыды.
Ағымдағы жылдың 15 наурызында жалпыұлттық референдумда қабылданған Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясына азаматтардың 73%-дан астамы қатысып, олардың 87%-дан астамы оны қолдап дауыс берді. Конституция 11-бөлім мен 96-баптан тұрады. Залда отырған студенттердің көпшілігі референдумға алғаш рет қатысып, осылайша өздерінің сайлауға қатысуға қатысты конституциялық құқықтарын жүзеге асырды.
Өз сөзінде Т.Х.Рахметов студенттерге Конституциядағы жаңа преамбула туралы, оның бұрынғысынан айырмашылығы жөнінде айтып өтті. Жаңа нұсқада Ұлы дала дәстүрлеріне негізделген жаңа қоғам мен мемлекетті қалыптастыруға, Әділетті Қазақстан қағидаттарына, заң мен тәртіпті сақтауға ерекше мән берілген.
Мемлекеттілікті нығайту, демократия мен халық билігін дамыту мақсатында жаңа Конституцияда президенттік институтқа өзгерістер енгізілді: президенттің өкілеттік мерзімі бір рет жеті жылмен шектеледі, Қазақстан Республикасының Вице-президенті лауазымы енгізіледі. Елдің екі палаталы Парламентінің орнына 145 депутаттан тұратын бір палаталы Құрылтай сайланатын болады. Депутаттар ағымдағы жылдың тамыз айында партиялық тізімдер бойынша 5 жыл мерзімге сайланады. Қазіргі уақытта елде 7 саяси партия жұмыс істейді.
Қазақстанда қоғам мен мемлекеттің күш-жігерін біріктіру үшін құрылған жаңа жоғары консультативтік-кеңесші орган – Халық кеңесіне де үлкен рөл беріледі. Оның құрамына 126 мүше кіреді, олар үш топқа бөлінеді: этномәдени бірлестіктердің өкілдері, мәслихат депутаттары және азаматтық сектор өкілдері (әрқайсысы 42 адамнан). Бұл орган заң шығару бастамасы құқығына ие, жалпыұлттық референдум өткізуді бастамашылық етуге және елдің стратегиялық даму мәселелері бойынша халықтың шоғырланған пікірін білдіруге құқылы.
Елде неке және отбасы институты да нығайтылуда. Конституцияның 30-бабының 2-тармағында: «Неке – ер мен әйелдің ерікті әрі тең құқықты одағы, заңға сәйкес мемлекетте тіркеледі» деп көрсетілген.
Е.А.Карагойшиев өз сөзінде жаңа Конституцияда азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын нығайтуға ерекше назар аударылғанын атап өтті. Конституцияның 86-бабында алғаш рет адвокатура институты бекітілген. Ол адамның мемлекет кепілдік берген сот арқылы қорғану және заң көмегін алу құқықтарын жүзеге асыруға ықпал етеді. Сондай-ақ азаматты құқық қорғау және арнайы органдар үшін ұстаған кезде халықаралық Миранда қағидасы енгізіледі.
Лекторлар студенттердің барлық сұрақтарына жауап беріп, оларға оқуда табыс тілеп, еліміздің белсенді азаматтары болуға шақырды.
