Мектептен жоғары оқу орнына көшу көптеген бірінші курс студенттері үшін өмірдегі маңызды кезең болып табылады, ол тек оқу қызметін қайта құруды ғана емес, сонымен қатар әлеуметтік бейімделуді де талап етеді. Әсіресе студенттердің жоғары дербестікті, жауапкершілікті және өзін-өзі ұйымдастыру дағдыларын қажет ететін кредиттік оқыту жүйесінде бейімделу мәселесі өзекті болып отыр.

Кредиттік оқыту жүйесінің ерекшеліктері

Кредиттік жүйе мыналарды көздейді:

• Жеке білім траекториясы – студент өзінің қызығушылығы мен мүмкіндіктеріне сәйкес оқу жоспарын өзі құрастырады.
• Кредиттер жүйесі (ECTS) – әр пән кредиттік бірліктермен бағаланады, бұл академиялық ұтқырлықтың айқындығын қамтамасыз етеді.
• Өзіндік жұмыстың жоғары үлесі.
• Эдвайзерлердің рөлі – студенттерге пәндерді таңдауда және жеке оқу бағдарламасын құруда кеңес беретін академиялық тәлімгерлер.

Бірінші курс студенттерінің бейімделу мәселелері

1. Психологиялық – орта ауысуы, жаңа әлеуметтік байланыстар, жауапкершіліктің артуы.
2. Оқу – өзін-өзі ұйымдастыруда, уақытты жоспарлауда, үлкен көлемдегі ақпаратпен жұмыс істеуде қиындықтар.
3. Әлеуметтік – студенттік қауымдастыққа интеграциялану, ұжымдық іс-шараларға қатысу қажеттілігі.
4. Ақпараттық – кредиттік жүйе ережелері, электрондық платформалармен (Platonus) жұмыс туралы білімнің жетіспеушілігі.

Сәтті бейімделу жолдары

1. Кіріспе курстар мен таныстыру аптасы – студенттердің жүйемен, академиялық тәртіп ережелерімен, электрондық ресурстармен танысуы.
2. Эдвайзерлердің жұмысы – пәндерді таңдауда, жеке оқу жоспарын құруда және ЖОО-ның академиялық саясатын түсіндіруде тұрақты кеңестер.
3. Тайм-менеджмент пен өзін-өзі ұйымдастыру бойынша тренингтер.
4. Психологиялық қолдау – студенттерді психологиялық-педагогикалық сүйемелдеу орталықтарының жұмысы.
5. Әлеуметтік белсенділік – клубтарға, ғылыми үйірмелерге, спорттық және шығармашылық бірлестіктерге қатысу.
6. Тьюторлық пен студенттік тәлімгерлік жүйесі – бейімделу кезеңінде жоғары курс студенттерінің көмегі.

ЖОО-ның бейімделу процесіндегі рөлі

Жоғары оқу орны студенттердің оқу процесіне үйлесімді енуі үшін жағдай жасауы тиіс:

• ақпараттық мәдениетті қалыптастыру;
• академиялық саясаттың айқындығын қамтамасыз ету;
• тәлімгерлік жүйесін дамыту;
• өзін-өзі жүзеге асыруға және тұлғалық өсуге ресурстар беру.

Қорытынды

Бірінші курс студенттерінің кредиттік оқыту жүйесінде бейімделуі – оқу, әлеуметтік және тұлғалық аспектілерді қамтитын көп деңгейлі үдеріс. Қиындықтарды сәтті еңсеру студент пен ЖОО арасындағы белсенді өзара әрекеттестікке, өзіндік жұмысты дамытуға, сондай-ақ қолдаушы білім беру ортасын құруға байланысты. Бейімделу кезеңінің сапасы болашақ маманның академиялық үлгеріміне, кәсіби қалыптасуына және тұлғалық дамуына тікелей әсер етеді.