Ветеринария және техносфералық қауіпсіздік кафедрасы

Батыс Қазақстан инновациялық-технологиялық университеті өңірдегі көп салалы ірі жоғары оқу орындарының бірі болып табылады, оның қабырғасында Қазақстан Республикасы мен Орал өңірі қажеттіліктері үшін жоғары білікті мамандар даярланады. Ветеринария және техносфералық кафедрасы Батыс Қазақстан инновациялық-технологиялық университеті, салалық технологиялар институтының құрылымдық бөлімшесі болып табылады және бакалавриат пен магистратураның келесі білім беру бағдарламалары бойынша білім алушыларды даярлауды жүзеге асырады:

1. 6В09103 «Ветеринария»
2. 6В11201 «Қоршаған ортаны қорғау және өмір тіршілігінің қауіпсіздігі»
3. 6В07501 «Стандарттау және сертификаттау (салалар бойынша)»
4. 7М09101/7М09102 «Ветеринарлық медицина»
5. 6B07205 Технология және тамақ өнімдерінің қауіпсіздігі

Оқу-әдістемелік жұмыс

Кафедраның оқу-әдістемелік жұмысының мақсаты-оқу процесін қажетті материалдармен қамтамасыз ету, оқытушылардың педагогикалық шеберлігін арттыру, студенттердің аудиториялық және өзіндік жұмысын жетілдіру, оқу жұмысының барлық түрлерін, түрлерін және әдістерін жақсарту. Оқу жұмысы мамандықтардың стандарттары мен оқу жоспарларына, білім беру бағдарламаларына сәйкес жүргізіледі. Кафедра ұжымы кафедра бейініне сәйкес курстарды оқыту әдістемелерін жетілдіру, білім берудегі жаңа ақпараттық технологиялар, студенттердің өзіндік жұмысын ұйымдастыру, кәсіби-әдістемелік шеберлік деңгейін арттыру бойынша оқу-әдістемелік семинарларға белсенді қатысады.

Кафедра оқытушылары инновациялық үлгідегі сабақтарды мультимедиялық технологияларды пайдалана отырып, мастер-класстар, іскерлік ойындар, презентациялар, ми шабуылы, баспасөз конференциялары, пікірталастар түрінде ашық сабақтар өткізеді. Кафедрада «Білім берудегі оқытудың инновациялық әдістері» тақырыбында әдістемелік семинар жұмысы ұйымдастырылады. Кафедраның әдістемелік семинарының мақсаты оқытушылардың педагогикалық шеберлігін, олардың биотехнологиялық, техникалық, химиялық, экологиялық және пәндер саласындағы эрудициясы мен құзыреттілігін үздіксіз жетілдіру болып табылады.

 Жыл сайын кафедраның ПОҚ монографиялар, оқулықтар, оқу құралдары мен әдістемелік нұсқаулар шығарады.

Кафедра филиалдарында оқу сабақтары өткізіледі: «ҚазҒЗВИ» ЖШС филиалының Батыс Қазақстан ветеринариялық ғылыми-зерттеу станциясы, «ҚР АШМ Ветеринариялық бақылау және қадағалау комитетінің Республикалық ветеринариялық зертханасы» ШЖҚ РМК БҚФ, «Орал ауыл шаруашылығы тәжірибе станциясы» ЖШС, «Шамшырақ» ӘКК, «Қазстандарт» ЖШС, «Avencom» ЖШС, «Орал трансформаторлық зауыты» ЖШС.

Академиялық ұтқырлық бағдарламасын жүзеге асыру «Шақырылған профессор» аясында ветеринария және техносфералық қауіпсіздік жақын және алыс шетелдердің жоғары оқу орындарының ғалымдары шақырылады. Өндірістерде, кафедра филиалдарында көшпелі сабақтар, сондай-ақ жұмыс берушілердің шақырылуымен практикалық сабақтар мен мастер-кластар өткізіледі.

Ғылыми-зерттеу жұмысы

Кафедраның профессорлық-оқытушылық құрамы ветеринария, ет және сүт өнімдерін қайта өңдеу технологиясы, сондай-ақ экологиялық және химиялық бағыттар бойынша басым бағыттар бойынша ғылыми зерттеулер жүргізеді. Кафедрада заманауи аспаптармен және жабдықтармен жабдықталған ғылыми-өндірістік кешен болып табылатын биотехнологияның ғылыми-зерттеу зертханасы жұмыс істейді. Зертханаларда ғалымдар, оқытушылар, аспиранттар мен студенттер ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізуге арналған аспаптар мен жабдықтар бар: жануарлардың буаздығын, аналықтардың көбею органдарының ауруларын және ет мәрмәрін анықтауға арналған УДЗ-сканер, сүт сапасының ультрадыбыстық талдаушысы «беде-1м», ЦЛУ-1-12 зертханалық центрифугасы, «Стейк» проекциялық трихинеллоскопы, «Draminski 4Q M4DQ» мастит детекторы, Levenhuk d 32 монокулярлық микроскоптары, «Флюорат» сұйықтық талдауышы. «02-3М», «Экотест-2000» сұйықтықтың ионометриялық анализаторы электрохимиялық модулі бар «Экотест-ВА» вольтамперометриялық анализаторы рН-метрлер мен иономерлер, «Прогресс-2000» спектрометриялық кешені, PA, 2100gxo аналитикалық таразы.01G, ICL, OHAUS, и-160ми, ise-мен бірге, ARN-Lab-03 мұнай өнімдерін айдауға арналған құрылғы, октанометр.

Биотехнологияның ғылыми-зерттеу зертханасының базасында Биотехнология, эмбриондарды трансплантациялау және ветеринарлық қызметтің басқа да басым бағыттары бойынша ғылыми зерттеулер орындалатын, әлемдік стандарттарға сәйкес келетін ғылыми-өндірістік кешен болып табылатын жалпы ауданы 820 м² виварий орналасқан. Университет ғалымдары, аспиранттары, магистранттары, студенттері практикалық зерттеулер жүргізуге, сондай-ақ жануарларға зертханалық жұмыстарды орындауға мүмкіндіктері бар. Ол үшін ветеринарлық клиникада ірі қара, ұсақ мал, құстар (тауықтар, бөдене, қырғауылдар), қояндар, зертханалық тышқандар бар. Жалпы, бұл кешеннің болуы ұсынылатын білім беру қызметтерінің сапасын және студенттердің кәсіби құзыреттілік деңгейін арттыруға ықпал етеді.

Ветеринария және техносфералық қауіпсіздік кафедрасында 3 ғылыми мектеп құрылды. Ғылыми мектептердің негізін қалаушылар:

1. Бозымов Қ.Қ., ауыл шаруашылығы ғылымдарының докторы, профессор, ҚНҒА академигі. «Батыс Қазақстанда асыл тұқымды малдың өсімін молайту қабілетін жетілдіру» ғылыми бағыты. Оның жетекшілігімен 5 кандидаттық және 1 докторлық диссертация қорғалды. 259 ғылыми еңбектің, 5 патенттің, 3 монографияның, 30-дан астам оқу құралының авторы.

ҚР Білім беру ісінің үздігі, «Құрмет» ордені, «Барыс» Президенттік төсбелгісі, «ҚР Тәуелсіздігіне 10 жыл» медалі, ҚР Білім беру ісінің құрметті қызметкері, «Қазақстан Республикасының ғылымын дамытуға сіңірген еңбегі үшін» төсбелгісі, Ы. Алтынсарин «Өскелең ұрпақты тәрбиелеу және оқыту ісіндегі елеулі жетістіктері үшін».

2. Бурахта В.А., химия ғылымдарының докторы, профессор. Ғылыми бағыты: «Жартылай өткізгіш материалдар негізінде электрохимиялық сенсорларды жасау, құру, енгізу». Оның жетекшілігімен «Электрохимиялық сенсорлардың жаңа түрін жасау», «Мұнай-газ конденсатты кен орындарының қоршаған орта объектілеріне экологиялық-аналитикалық мониторинг»сбағыттары бойынша 4 кандидаттық және 7 магистрлік диссертация қорғалды. Бурахта В.А. 200-ден астам ғылыми және әдістемелік еңбектердің, 7 патенттің авторы. «Қазақстан Республикасының ғылымын дамытуға сіңірген еңбегі үшін» төсбелгісі, 25.03.2009 ж. №143 куәлігі бар.
3. Байтлесов Е.У., ветеринария ғылымдарының докторы, профессор. Ғылыми бағыты: «Қазақстанның Батыс өңірінде ірі қара малды көбейтудің перспективалық әдістері мен биотехнологиялық тәсілдерін жетілдіру және енгізу». Оның басшылығымен түйе шаруашылығы, етті мал шаруашылығында өсімін арттыруды ұйымдастыру мәселелері бойынша 2 кандидаттық диссертация қорғалды және бекітілді. Биотехнология және етті мал шаруашылығында аналық табынның өсімін молайту саласында ол 100-ден астам ғылыми еңбектерін жариялады, оның ішінде, 6 патент, 5 ұсыныс және ғылыми-әдістемелік нұсқаулар, 3 монография және 10 оқу құралы бар.

Кафедрада ғылыми жобалар бойынша ғылыми зерттеулер жүргізіледі:

1. ҚР ҰҚМ Ғылым комитетінің 2023-2025 жылдарға арналған гранттық қаржыландыру шеңберінде «Оценка полиморфизма гена BoLA-DRB3, ассоциированного с устойчивостью к лейкозу, для разработки научно-обоснованных подходов к маркер-ориентированной селекции крупного рогатого скота» 03.08.2023 ж. №295/23-25 шартқа сәйкес (ғылыми жетекшісі – Канатбаев С.Г., б.ғ.д., проф.).
2. ҚР ҰҚМ Ғылым комитетінің 2024-2026 жылдарға арналған гранттық қаржыландыру шеңберінде BR24992892 – «Научно-обоснованные методы повышения продуктивности молочного скота на основе разработки инновационных протоколов кормления и интенсификации технологии выращивания молодняка» (ғылыми жетекшісі – Насамбаев Е.Г., а.ш.-ғ.д., проф.)
3. ҚР ҰҚМ Ғылым комитетінің 2024-2026 жылдарға арналған гранттық қаржыландыру шеңберінде BR24992940 – «Создание высокопродуктивной популяции овец северо-восточного региона Казахстана на основе разработки эффективных приемов селекции и внедрения ресурсосберегающих технологий» (ғылыми жетекшісі. – Смагулов Д.Б., PhD докторы) (БҚИТУ бірлесіп орындаушы болып табылады).

Сонымен қатар кафедрада шаруашылық келісімшарт, кешенді, бастамашыл тақырыптар бойынша, сондай-ақ аспиранттар мен докторанттардың ғылыми тақырыптары бойынша ғылыми зерттеулер жүргізіледі. Кафедра оқытушылары халықаралық, республикалық ғылыми конференцияларға, форумдарға, жиналыстарға белсене қатысып, жүлделі орындарға ие болады. Кафедра оқытушылары Web of Science, Scopus халықаралық базасына кіретін рейтингтік басылымдарда, сондай-ақ ҚР БҒМ БҒСБК, РФ ЖАК ұсынған басылымдарда ғылыми мақалалар жариялайды; «БҚИТУ хабаршысы» сертификат алу арқылы біліктілігін белсенді түрде арттырады. Оқу процесіне және өндіріске енгізу актілері бар. Жыл сайын университетте жас ғалымдардың халықаралық ғылыми конференциялары, сондай-ақ шетелдік пратнерлармен бірлескен ғылыми-зерттеу жұмыстарын орындау бойынша шығармашылық ынтымақтастық жоспарларын іске асыру шеңберінде Халықаралық ғылыми-практикалық конференциялар өткізіледі.

Университетте негізгі мақсаты ветеринария және биотехнология саласындағы ғылыми, ғылыми-практикалық және инновациялық қызметті ұйымдастыру, әдістемелік сүйемелдеу және тиімділігін қамтамасыз ету болып табылатын ветеринария және биотехнология Ғылыми-зерттеу орталығы табысты жұмыс істейді.Ветеринария және биотехнология ҒЗО жұмысы шеңберінде ғалымдар, студенттер мен магистранттар ветеринария, биотехнология және экология кафедрасының негізгі бағыттары бойынша ғылыми-зерттеу жұмыстарын, консалтингтік және басқа да қызмет түрлерін жүргізеді.

Кафедраның студенттері мен магистранттары ғылыми-зерттеу жұмыстарына белсенді қатысып, «Эрудит» кафедрасының үйірмесінің мүшелері болып табылады. Жыл сайын кафедра студенттері ҚР ҒЖБМ студенттерінің ғылыми-зерттеу жұмыстарының Республикалық конкурсына қатысып, жеңімпаз дипломдарының иегерлері болып табылады. Сондай – ақ студенттер мен магистранттар «INNOVA», «Ғылым шарайнасы», «Парасатты жас ғалым», «Біз-болашақтың энергиясымыз», «Шексіз ғылым» оқушылардың, студенттер мен жас ғалымдардың республикалық және облыстық инновациялық жобалар конкурстарында, «ZIAT» ҒӘО өткізетін «Ғылым әлемінде» студенттердің ғылыми-зерттеу жұмыстарының Республикалық конкурсында баяндамалар жасайды және жүлделі орындарға ие болады. Білім алушылар Қазақстан Республикасы Жоғары оқу орындары студенттерінің арасындағы республикалық пәндік олимпиадаларда жүлделі орындарға ие болады.

Практика

Кафедраның білім беру бағдарламалары бойынша студенттер мен магистранттар өндірістік сарамандарын облысымыздың таңдаулы өнеркәсіп орындарында өтеді. Атап айтқанда АШӨК «Шамшырақ», «БатысМузТау» ЖШС, «БатысДосТау» ЖШС, «БҚО ветеринарлық басқармасы» МБ, «ҚазҒЗВС» ЖШС, «Ізденіс» ЖШС, БҚОФ «ҚР АШМ Ветеринариялық бақылау және қадағалау комитетінің Республикалық ветеринариялық зертханасы» ШЖҚ РМК, «Орал ауылшаруашылық тәжірибе станциясы» ЖШС, «ҚР АШМ бақылау және қадағалау Батыс Қазақстан облыстық аумақтық ветеринарлық комитетінің инспекциясы» МБ, АҚ НӨК «Ақ Қайнар», ИП «Енсепова М.Б.», «Уральскагрореммаш» АҚ, «Батыс Қазақстан ЭТК» АҚ, «Қазақстан метрология орталығы» ЖШС, «Ұлттық стандарт» сертификаттау орталығы» ЖШС, «Батыс-Энергон» ЖШС, БҚФ РММ «ҚазИнМетр», БҚФ РММ «Қазақ стандарттау және сертификаттау институты», «Казталов аудандық ветеринариялық станциясы» ШЖҚ РМК, «БҚО Жәнібек РВЗ», КПО б.в., «Уралводпроект» ЖШС, «ЭКО БАСТАУ» ҒӨО ЖШС, «БҚО табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасы» МБ, «ҚР Энергетика министрлігі Экологиялық реттеу және бақылау комитетінің БҚО бойынша экология департаменті» РМБ, БҚО әкімшілігі Денсаулық сақтау ШЖҚ РМК «Облыстық туберкулезге қарсы диспансер», «Өрт сөндіруші» АҚ БҚО филиалы басқармаларында. Кафедра түлектерінің 80 % жұмыспен қамтылған.

БҚИТУ-дың инженер-гуманитарлық факультетінің ветеринанрия және техносфералық кафедрасының базасында «Шамшырақ» ӘКК серіктес кәсіпорындарымен, «Батыс Қазақстан ғылыми-зерттеу ветеринарлық станциясы-Қазғзви филиалы» ӨБ 5В120100-Ветеринарлық медицина және 5В120200 – Ветеринарлық санитария оқу процесіне дуалды оқыту жүйесінің элементтері енгізілді. “Шамшырақ» ӘКК модульдік сою пункті (қуаты – 1 ауысымда 25 басқа дейін) және бордақылау алаңы (қуаты – 1200 басқа дейін, оның ішінде: Ірі қара мал (400 бас), ұсақ мал (800 бас), суық мезгілде мал ұстауға арналған ферма, көшеде мал ұстауға арналған қоралар. Студенттер үшін тамақтану, өмір сүру жағдайлары бар.

Тәрбие жұмысы

Тәрбие жұмысының мақсаты Қазақстан Республикасы халықтары арасындағы бейбітшілік пен келісімді сақтауға қабілетті, қоғамның әлеуметтік-экономикалық, адамгершілік-адамгершілік білім беру міндеттерін іске асыруға жәрдемдесуге арналған дүниетанымдық мәдениеті дамыған, кәсіби қызметтегі жоғары Инновациялық динамика жағдайында тұрақты өзін-өзі тәрбиелеуге және өзін-өзі дамытуға дайын, шығармашылық ойлау типі бар кәсіби-ұтқыр, бәсекеге қабілетті тұлғаны қалыптастыру болып табылады.

Кафедрада тәрбие іс-шаралары қарастырылған эдвайзерлердің жұмыс жоспары құрылады. Кураторлық сағаттарда Президенттің Қазақстан халқына жыл сайынғы Жолдауларын, БҚИТУ Академиялық саясатты, «Білім туралы» заңды талқылау жүргізіледі. Қазақстан Республикасының Конституция күніне, Қазақстан Республикасының Тәуелсіздік күніне, Жеңіс күніне, Наурыз мерекесіне арналған іс-шаралар өткізіледі. Сонымен қатар, кураторлық сағаттарда студенттердің үлгерімі мен сабаққа қатысу жағдайы, этика және мінез-құлық мәдениеті, салауатты өмір салты, құқық бұзушылықтың алдын алу мәселелері қарастырылады. Жыл сайын студенттердің наркологиялық орталықтың, медициналық мекемелердің және құқық қорғау органдарының қызметкерлерімен кездесулері өткізіледі. Сонымен қатар «Студенттерге арнау», «Күзгі балл», «Студенттік көктем» сияқты университеттік іс-шараларға студенттері белсенді қатысады.