Мұнайды газдан айыру қондырғылары және сепараторлардың құрылысы
2026 жылғы 19 қарашада Батыс Қазақстан инновациялық-технологиялық университетінің Салалық технологиялар институтында «Мұнай-газ ісі негіздері» пәні бойынша ашық практикалық сабақ өтті.НД-230/п тобына арналған сабақты «Мұнай және газ ісі» кафедрасының аға оқытушысы, техника ғылымдарының магистрі А.Ғ.Себепова жүргізді.
Сабақтың тақырыбы мұнай-газ өндірісіндегі маңызды технологиялық буындардың бірі — мұнайды газдан айыру қондырғылары мен сепараторлардың құрылысына арналды. Негізгі мақсат студенттерге ұңғымадан шығатын мұнай, газ және қабат суы қоспасының құрамын түсіндіру, екі және үш фазалы сепараторлардың айырмашылығын ажырату, аппараттың негізгі бөлшектері мен жұмыс принципін тәжірибе арқылы меңгерту болды. Сабақ күнделікті өмірге жақын тәжірибеден басталды. Оқытушы мөлдір құтыдағы су мен май қоспасын көрсете отырып, тығыздық айырмасы мен ауырлық күшінің әсерінен қабаттардың қалай бөлінетінін түсіндірді. Осы қарапайым бақылау өндірістік сепараторда жүретін күрделі процестің мәнін студенттерге көрнекі түрде ашты. Интерактивті тақтада көлденең және тік сепараторлардың техникалық сұлбалары көрсетілді. Студенттер қоспаның кірісін, газ, мұнай және су шығатын желілерді анықтап, корпус, кіріс бөлгіші, тұндыру аймағы, тамшы ұстағыш, қысым мен деңгейді реттейтін құрылғылардың қызметін талдады. Қарашығанақ кен орны мысалында газ-конденсат қоспасын бастапқы дайындаудың өңір өндірісі үшін маңызы түсіндірілді. Практикалық бөлімде білім алушылар топтарға бөлініп, сепаратор бөлшектерін анықтау, жұмыс ретін құрастыру, екі және үш фазалы аппараттарды салыстыру және өндірістік жағдаятты шешу тапсырмаларын орындады. Жеке тапсырмаларда техникалық сөйлемдерді толықтырып, жабдық элементтері мен олардың қызметтерін сәйкестендірді. Kahoot және Wordwall платформаларындағы интерактивті жаттығулар жедел кері байланыс беріп, студенттердің сабаққа белсенді қатысуына жағдай жасады. Қауіпсіздік мәселесіне ерекше назар аударылды. Студенттер қысым мен сұйық деңгейін бақылаудың, жабдық герметикалығын сақтаудың, сақтандыру клапаны мен газ талдағышты дұрыс қолданудың маңызын талқылады. Сабақ соңында олар сепарация өнімді толық тазарту емес, мұнайды, газды және суды қауіпсіз тасымалдау мен кейінгі өңдеуге дайындайтын бастапқы кезең екенін нақты түсіндірді. Ашық практикалық сабақ теориялық білімді өндірістік ойлаумен ұштастырудың тиімді үлгісін көрсетті. Көрнекі тәжірибе, техникалық сұлба, цифрлық платформалар және жағдаяттық тапсырмалар болашақ мұнай-газ мамандарының кәсіби құзыреттерін қалыптастыруға бағытталды.

