Есенгалиев Қайрлы Гусмангалиевич

Ауыл шаруашылығы ғылымдарының кандидаты, ауыл шаруашылығы ғылымдарының докторы (РФ)

Қауымдастырылған профессор

esengaliev57@mail.ru

Жарияланымдары

1. Есенгалиев К.Г. Продуктивность молодняка мясо-шерстных овец разных генотипов басымдылық International Journal of Applied Agricultural Sciences.ISSN: 6 б. Траисов Б.Б., Юлдашбаев Ю.А., Online 2469-7885. ISSN: Print 2469-7885.,2020 г.,С.155-160.
2. Есенгалиев К.Г. Физико-механические свойства шерсти полутонкорунных овец
басымдылық Вестник Ошского государственного университета. //Теоретический и научно-практический журнал. Оренбург. 2021.- №1 – С.262 -270. 9 б. Траисов Б.Б., Юлдашбаев Ю.А., Кубатбеков Т.С., Жамалова Г.С., Худайбердиев А.А.
3. Есенгалиев К.Г. Нагульные и мясные качества молодняка овец эдильбаевской породы при разном подборе родителей по живой массе басымдылық Журнал«Овцы, козы, шерстяное дело» - 2021. №4. - С.30 -33. 4 б. Траисов Б.Б., Давлетова А.М., Юлдашбаев Ю.А., Губина А.В.
4. Есенгалиев К.Г. Әртүрлі генотипті етті-жүнді еркек қозылардың сойыс көрсеткіштерінің салыстырмалы сипаттамасы басымдылық Журнал «Ғылым және білім», №4(65), 2021. б.71-78. Уральск, ЗКАТУ им. Жангир хана 8 б. Касимова Г.В., Давлетова А.М.
5. Есенгалиев К.Г. Совершенствование генетического потенциала продуктивности овец акжаикской породы басымдылық Монография.ФГБОУ ВО «Самарский государственный аграрный университет». Самарская область, г.Кинель. Усл.печ.л.16,04. 20.12.2021. 256 б. Баймишев Х.Б., Баймишев М.Х.
6. Есенгалиев К.Г. Шерстная продуктивность и качество шерсти полутонкорунных овец разного происхождения басымдылық Журнал «Зоотехния» – 2021. – №8. – С. 28-31. 4 б. Юлдашбаев Ю.А., Траисов Б.Б.
7. Есенгалиев К.Г. Скорость роста баранчиков акжаикской мясо-шерстной породы в зависимости от линейной принадлежности басымдылық Современные направления развития науки в животноводстве и ветерианрной медицине: Материалы Международной научно-практической конференции. – Тюмень, 2021. – С. 21-26. 6 б. Баймишев Х.Б., Баймишев М.Х.
8. Есенгалиев К.Г. Гематологические показатели и интенсивность роста молодняка овец разных генотипов басымдылық Технологические тренды устойчивого функционаиро-вания и развития АПК: Материалы Международной научно-практической конференции, посвященной году науки и технологии в России. – Ижевск, 2021. – С. 10-15.6 б. Баймишев Х.Б., Баймишев М.Х.
9. Есенгалиев К.Г. Взаимосвязь интерьерных показателей ягнят разных генотипов с их продуктивностью басымдылық Журнал «Известия Самарской ГСХА». – 2021. –№2. – С. 32-38. 7 б. Баймишев Х.Б.,Траисов Б.Б. Баймишев М.Х.
10. Есенгалиев К.Г. Таза тұқымды және будан ұрпақтардың тірі салмағы мен сойыс көрсеткіштері басымдылық Журнал «Ғылым және білім», №1-1(66), 2022. б. 117-125, Уральск, ЗКАТУ им. Жангир хана 9 б. Траисов Б.Б., Касимова Г.В.
11. Есенгалиев К.Г. Патенты на полезную модель Авторские свидетельства №№6991,6994.Способы селекции полутонкорунных овец акжаикской породы басымдылық Зарегистрировано в Государственном реестре полезных моделей Республики Казахстан 08.04.2022 2 б. Траисов Б.Б.,Смагулов Д.Б. АйешеваГ.Т.,Курмангалиев Е.К.
12. Есенгалиев К.Г. Пути повышения продуктивности полутонкорунных овец в Западно- Казахстанской области басымдылық Научно-теоретический и производственный журнал «Аграрная наука», Москва, 2022, .№1 – С.48-53. 6 б. Траисов Б.Б., Юлдашбаев Ю.А.
13. Есенгалиев К.Г. Акжаикская мясо-шерстная порода: история, современность басымдылық Монография., Алматы, Изд.дом ЖШС «Алманахъ», г.Алматы. Усл.печ.л. 25,69. 05.01.2022. 412 б. Бозымов К.К., Траисов Б.Б.
14. Есенгалиев К.Г. Использование генофонда отечественной и зарубежной селекции в повышении продуктивности кроссбредных овец в Западно-Казахстанской области басымдылық Инновационные разработки – развитию агропромышленного комплекса: Мат. Юбилейной международной научно-практической конференции ФГБНУ «Северо-Кавказский ФНАЦ» (22–23 сентября 2022 года). – Ставрополь: ФГБНУ «Северо-Кавказский ФНАЦ» ; Изд-во «Ставрополь-Сервис-Школа», 2022. – 407-410 с. 4 б. Траисов Б.Б., Юлдашбаев Ю.А., Давлетова А.М., Каржау А., Куспанова А.
15. Есенгалиев К.Г. Установка для бонитировки и искусственного осеменения овец басымдылық Научно-теоретический и производственный журнал «Наука в центральной России», г.Тамбов, 2022, .№5(59) – С.62-68. 7 б. Бралиев М.К.,Давлетьяров А.Ш.,Завражнов А.И.,Ведищев С.М.,Траисов Б.Б.,
16. Есенгалиев К.Г. Продуктивность молодняка мясо-шерстных овец басымдылық Научный журнал «Интернаука», Москва, 2022, №42(265) – С.29-32. 4 б. Траисов Б.Б., Юлдашбаев Ю.А., Давлетова А.М., Куспанова А.,Каспай М.,Сейтонова А.
17. Есенгалиев К.Г. Рост и развитие молодняка ярок акжаикских мясо-шерстных овец разной линии басымдылық «Национальные приоритеты развития агропромышленного комлекса» Материалы национальной научно-практической конференции с международным участием. Оренбург, 2022 .,С.294-299.. 6 б. Траисов Б.Б., Касимова Г.В.
18. Есенгалиев К.Г. Изменение живой массы молодняка едильбайских овец разных генотипов басымдылық «Национальные приоритеты развитияагропромышленного комлекса» Материалы национальной научно-практической конференции с международным участием. Оренбург, 16 декабря 2022 г., С.268-272. 5 б. Траисов Б.Б., Давлетова А.М.
19. Есенгалиев К.Г. Шерстная продуктивность ярок акжаикской мясо-шерстной породы разной линии басымдылық «Национальные приоритеты развитияагропромышленного комлекса» Материалы национальной научно-практической конференции с международным участием. Оренбург, 2022.,С.451-455. 6 б. Траисов Б.Б.,Касимова Г.В.
20. Есенгалиев К.Г. Рост и мясная продуктивность баранчиков акжаикских мясо-шерстных овец басымдылық «Национальные приоритеты развитияагропромышленного комлекса» Материалы национальной научно-практической конференции с международным участием. Оренбург,2022, С.531-536. 6 б. Траисов Б.Б.,Юлдашбаев Ю. А., Каспай М.Ж., Сейтонова А.Р.
21. Есенгалиев К.Г. Рост и мясная продуктивность молодняка акжаикских мясо-шерстных овец басымдылық Материалы Международной научно-практической интернет-конференции «Тенденции и перспективы развития науки и образования в условиях глобализации» 27 декабря 2022 года.Вып. 89г. Переславль, Украина. С.248-253. 6 б. Траисов Б.Б., Юлдашбаев Ю. А., Давлетова А.М., Хужамов Ж.
22. Есенгалиев К.Г. Рост, развитие и мясная продуктивность молодняка акжаикских мясо-шерстных овец разной линии басымдылық Журнал «Ғылым және білім», №1-2(70), 2023. Б. 99-108, Уральск, ЗКАТУ им. Жангир хана 10 б. Траисов Б.Б.,Касимова Г.В.
23. Есенгалиев К.Г. Полутонкорунные мясо-шерстные овцы Приуралья: история создания, современность басымдылық Журнал «Ғылым және білім», №2(71), 2023. б. 201-218, Уральск, ЗКАТУ им. Жангир хана.,Материалы ХХШ Международной научно-техн.конф . »Наука, исследования, образование: тенденции развития». 9 б. Траисов Б.Б.
24. Есенгалиев К.Г. Шерстная продуктивность акжаикских мясо-шерстных овец разной линии басымдылық Журнал «Ғылым және білім», №2(71), 2023. С. 300-307, Уральск, ЗКАТУ им. Жангир хана.,Материалы ХХШ Международной научно-техн.конф.»Наука,исследования, образование: тенденции развития» 8 б. Траисов Б.Б.,Касимова Г.В.
25. Есенгалиев К.Г. Продуктивные и гематологические показатели едилбайских овец басымдылық Достижения зоотехнической науки в решении актуальных задач животноводства и аквакультуры сборник статей по материалам Международного научного симпозиума, посвященного 150-летию со дня рождения выдающегося ученого в области зоотехнии академика Е.Ф. Лискуна. Том 1, 14-17 ноября 2023 г. С.219-224. 6 б. Траисов Б.Б.,Юлдашбаев Ю. А., Каспай М.Ж.
26. Есенгалиев К.Г. The use of sheep producers of the akzhaik meat and wool breed to improve the meat productivity of fine-fleeced sheep басымдылық Журнал «Ғылым және білім»,– 2023. - №4 (73). – С.99-107, Уральск, ЗКАТУ им. Жангир хана. 9 б. Касимова Г.В.,Кожахметова А.Н.
27. Есенгалиев К.Г. Воспроизводительная способность акжаикских мясо-шерстных маток басымдылық Овцы, козы, шерстяное дело.- 2023. №4. – С.24-26. 3 б. Траисов Б.Б., Мамедов А.А.О., Магомадов Т.А.
28. Есенгалиев К.Г. Акжаикская мясо-шерстная порода электрондық басымдылық Монография. ЖШС EDP Hup «Идипи Хаб», Алматы, 2024. 353 б. Траисов Б.Б.
29. Есенгалиев К.Г. Morphological and biochemical blood parameters of the studied animal groups басымдылық Журнал «Ғылым және білім». – 2024. - №2 (75). - С.29-37. 8 б Баймишев Х.Б.,Закирова Ф.Б., Касимова Г.В.
30. Есенгалиев К.Г. Utilization of Assisted Reproductive Technologies in Breeding Auliekol Cattle: A Comparative Study басымдылық A Comparative Study. Life 2024, 14,1167. https://doi.org/10.3390/life14091167.Academic Editors: Einar Ringo and Guo-Zhang Zhu Published: 15 September 2024 9 б. A.Kulpiisova, K. Yessengaliyev, G.Kassimova, A.Kozhakhmetova,B. Kadraliyeva, Abeldinov R., A. Temirzhanova, N. Burambayeva, Salbak Chylbak-ool, E. Pakhomova, N. Abekeshev,G. Baikadamova, Z.Kemeshev, A. Tegza, A. Issimov, Peter White
31. Есенгалиев К.Г. Методы совершенствования племенных и продуктивных качеств овец акжаикской мясо-шерстной породы электрондық басымдылық Монография. ЖШС EDP Hup «Идипи Хаб», Алматы, 2024. 322 б. Бозымов К.К.,Смагулов Д.Б.
32 Есенгалиев К.Г.. Бұзау өсіру технологиясы басымдылық Ұсыныс. БҚИТУ-дың РББ-мі, Орал,2024. 44 б. Алентаев А.С., Насамбаев Е.Г.,Абуғалиев С.Қ.,Давлетова А.М., Досжанова А.О.
33. Есенгалиев К.Г. Morphological and biochemical blood parameters of the studied animal groups басымдылық Журнал «Ғылым және білім». –2024. - №2 (75). - С.29-37. 8 б.Баймишев Х.Б.,Закирова Ф.Б.,Касимова Г.В.
34. Есенгалиев К.Г. Utilization of Assisted Reproductive Technologies in Breeding Auliekol Cattle: A Comparative Study басымдылық A Comparative Study. Life 2024, 14,1167. https://doi.org/10.3390/ life14091167.Academic Editors: Einar Ringo and Guo-Zhang Zhu Published: 15 September 2024. 9 б. A.Kulpiisova, K. Yessengaliyev, G.Kassimova,A.Kozhakhmetova,B. Kadraliyeva, Abeldinov R., A. Temirzhanova, N. Burambayeva,Salbak Chylbak-ool, E. Pakhomova, N. Abekeshev,G. Baikadamova, Z.Kemeshev, A. Tegza, A. Issimov, Peter White
35. Есенгалиев К.Г. Гематологические показатели мясо-шерстных овец басымдылық Журнал «Вестник Ошского государственного университета.Сельское хозяйство: агрономия, ветеринария и зоотехния». –2024. - №4 (9). - С.72-84. Смагулов Д.Б., Давлетова А.М., Бозымова А.К., Юлдашбаев Ю.А.
36. Есенгалиев К.Г. Методы совершенствования племенных и продуктивных качеств овец акжаикской мясо-шерстной породы электрондық басымдылық Монография. ЖШС EDP Hup «Идипи Хаб», Алматы, 12.02. 2025. 434 б. Бозымов К.К.,Смагулов Д.Б.
37. Есенгалиев К.Г. Аққарабас қойы басымдылық Монография. Х.Досмағамбетов атындағы Атырау университеті. Атырау, 2025. 120 б. Ирзағалиев Қ.,Сұлтанов С.Қ.
38. Есенгалиев К.Г. Бұзау өсіру технологиясы басымдылық Ұсыныс. БҚИТУ-дың РББ-мі, Орал,2024. 44 б. Алентаев А.С., Насамбаев Е.Г.,Абуғалиев С.Қ.,Давлетова А.М., Досжанова А.О.
39. Есенгалиев К.Г. Рекомендация по дозированию и кратности кормления телят молозивом басымдылық Рекомендация. ЗКИТУ РИО Орал,2024. 35 б. Абуғалиев С.Қ., Насамбаев Е.Г., Алентаев А.С., Смагулов Д.Б., Давлетова А.М., Досжанова А.О., Жолдасбеков А.К., Алпысбай Е.
40. Есенгалиев К.Г. Использование баранов-производителей мясо-шерстной породы для улучшения мясной продуктивности тонкорунных овец. Журнал «Известия Самарской государственной сельскохозяйственной академии, 2025- №1(77),с.54-60. Баймишев Х.Б., Бозымов К.К., Абуғалиев С.Қ.
41. Есенгалиев К.Г. Risks to the Growth,Conservation and Management of the Ural Saiga Population. Licensee MDPI, Basel, Switzerland. This article is an open access article distributed under the terms and conditions of the Creative Commons Attribution (CC BY) license (https://creativecommons.org/ licenses/by/4.0/), Published: 25 August 2025. Gaisa Absatirov, Darkhan Smagulov, Kazybay Bozymov, Malik Shalmenov, Yedige Nassambayev, Kairly Yessengaliyev, Laura Baitlessova, Ahmet Onur Girisgin.
42. Есенгалиев К.Г. Динамика роста молодняка в зависимости от генотипа. Журнал «Известия Самарской государственной сельскохозяйственной академии, 2025.- №3(79),с.59-63. Баймишев М.Б., Баймишев Х.Б.
43. Есенгалиев К.Г. Әртүрлі желідегі биязылау жүнді ұрғашы тоқтылардың жүн өнімділігі мен сапасы. Журнал «Ғылым және білім». –2025. - №2-5 (75). - С.29-39. Давлетова А.М.,Закирова Ф.Б.

ОҚУ-ӘДІСТЕМЕЛІК ЖҰМЫСТАР
1. Есенгалиев К.Г. Ешкі шаруашылығы өнімдерін өндіру технологиясы басымдылық Оқу құралы, Орал, Жәңгір хан атындағы БҚАТУ РББ, 2023, 102 б. 102 б. Траисов Б.Б., Давлетова А.М.
2. Есенгалиев К.Г. Кұс етін, жұмыртқасың және жұмыртқа өнімдерін алғашқы өңдеу технологиясы басымдылық Оқу құралы, Орал, Жәңгір хан атындағы БҚАТУ РББ,2023, 93б 93 б. Кожахметова А.Н.,Касимова Г.В.
3. Есенгалиев К.Г. Жануарлар туралы ғылым негіздері. Ешкі шаруашылығы электрондық басымдылық ТжКБ үшін оқулық, ЖШС EDP Hup «Идипи Хаб», электр.баспа, Алматы, 2024. 104 б. Траисов Б.Б.
4. Есенгалиев К.Г. Жануарлар туралы ғылым негіздері. Қой шаруашылығы электрондық басымдылық ТжКБ үшін оқулық, ЖШС EDP Hup «Идипи Хаб», электр.баспа, Алматы, 2024. 122 б. Траисов Б.Б.
5. Есенгалиев К.Г. Қой шаруашылығы электрондық басымдылық Оқулық, ЖШС EDP Hup «Идипи Хаб», электр.баспа, Алматы, 2024. 122 б. Траисов Б.Б.
6. Есенгалиев К.Г. Ешкі шаруашылығы электрондық басымдылық Оқулық, ЖШС EDP Hup «Идипи Хаб», электр.баспа, Алматы, 2024. 104 б. Траисов Б.Б.
7. Есенгалиев К.Г. Кұс етін, жұмыртқасың және жұмыртқа өнімдерін алғашқы өңдеу технологиясы электрондық басымдылық Оқулық, ЖШС EDP Hup «Идипи Хаб», электр.баспа, Алматы, 2024. 93 б. Кожахметова А.Н.,Касимова Г.В.
8. Есенгалиев К.Г. Үй жануарлары анатомиясы электрондық басымдылық Оқулық, 1 бөлім, ЖШС EDP Hup «Идипи Хаб»,электр.баспа, Алматы, 2024. 325 б. Наметов А.М., Сидихов Б.М., Мурзашев Т.К.
9. Есенгалиев К.Г. Үй жануарлары анатомиясы электрондық басымдылық Оқулық, 2 бөлім, ЖШС EDP Hup «Идипи Хаб», электр.баспа, Алматы, 2024. 251 б. Наметов А.М., Сидихов Б.М., Мурзашев Т.К.
10. Есенгалиев К.Г. Ауыл шаруашылығы жануарларының морфологиясы электрондық басымдылық ТжКБ үшін оқу құралы, ЖШС EDP Hup «Идипи Хаб», электр.баспа, Алматы, 2024. 333 б. Бозымов К.К., Сидихов Б.М.
11. Есенгалиев К.Г. Ветеринариядағы анатомиялық терминология (қазақ-орыс-латын) сөздігі электрондық басымдылық Терминологиялық сөздік, ЖШС EDP Hup «Идипи Хаб», электр.баспа, Алматы, 2024. 73 б Сидихов Б.М.
12. Есенгалиев К.Г. Үй жануарлары морфологиясы электрондық басымдылы Оқулық, ЖШС EDP Hup «Идипи Хаб», электр.баспа, Алматы, 17.02. 2025. 396 б. Бозымов К.К., Сидихов Б.М.
13. Есенгалиев К.Г. Бұзау өсіру технологиясы электрондық басымдылық Оқу құралы. EDP Hup «Идипи Хаб», электр.баспа, Алматы, 2025. 44 б. Алентаев А.С., Насамбаев Е.Г.,Абуғалиев С.Қ.,Давлетова А.М., Досжанова А.О.
14. Есенгалиев К.Г. Қой шаруашылығы өнімдерін өндіру технологиясы электрондық басымдылық Оқулық, ЖШС EDP Hup «Идипи Хаб», электр.баспа, Алматы, 2025. 272 б. .
15. Есенгалиев К.Г.Ешкі шаруашылығы өнімдерін өндіру технологиясы электрондық басымдылық Оқулық, ЖШС EDP Hup «Идипи Хаб», электр.баспа, Алматы, 2026. 238 б. .Нұралиев М.Т., Кенжебаева Е.Т.
16. Есенгалиев К.Г Ешкі өнімдерін өндіру. электрондық басымдылық Оқу құралы ТжКБ, ЖШС EDP Hup «Идипи Хаб», электр.баспа, Алматы, 2026. 237б. .Нұралиев М.Т., Кенжебаева Е.Т.

Біліктілікті арттыру курстары

1. Повышение квалификации по программе «Бонитировка крупного рогатого скота молочного и молочно-мясного направлений продуктивности» в объеме 72 часов, г. Уральск ЗКИТУ (сертификат №3613, 05.03.2025 ).
2. Повышение квалификации по программе «Ғылыми жарияланымдар теориясы мен практикасы: академиялық журналдар үшін мақалалар жазудың кешенді тәсілі» в объеме 36 часов, г. Уральск ЗКИТУ (сертификат №0044, 13.03.2025 г.).
3. Повышение квалификации по программе «Қой шаруашылығының бонитер-сыныптаушысы» в объеме 36 часов, КР г. Уральск, КеАҚ «Жәңгір хан атындағы Батыс Қазақстан аграрлық-техникалық университеті» (сертификат №406,14.04.2025 г.).
4.Повышение квалификации по программе «Оқыту және бағалау әдістері» в обьеме 72 часов, КР, г.Уральск, «БҚИТУ» (Сертификат №1092-2025, 29.08.2025 г.)
5.Повышение квалификации по программе «Интеграция современных биотехнологий и цифровых решений в повышение продуктивности и устойчивости животноводства » в объеме 72 часов, г. Самарканд (сертификат №142, 19.11.2025 ).

Ғылыми жобалары

1. Создание высокопродуктивной популяции овец северо-восточного региона Казахстана на основе разработки эффективных приемов селекции и внедрения ресурсосберегающих технологий (научный проект, выполняемый в рамках грантового финасирования МНВО РК, договор рег. №330. BR24992940, 30.10.2024 г.
2. Научно-обоснованные методы повышения продуктивности молочного скота на основе разработки инновационных протоколов кормления интенсификации технологии выращивания молодняка (научный проект, выполняемый в рамках грантового финасирования МНВО РК, договор BR24992892. 13.11.2024 г. рег №012PK01208.